BLDM Dosyası Nedir ve Ne İşe Yarar?

Optik okuma dünyasında FMT dosyalarının yanında sık duyulan ikinci dosya türü .bldm uzantılı dosyalardır. Çoğu kurum bu dosyayı "FMT'nin yanında gelen şey" olarak görür ve ne yaptığını sorgulamaz. Ancak ders bazlı net hesabı, konu analizi ve karne üretimi doğrudan bu dosyaya bağlıdır.

BLDM ne anlama geliyor?

BLDM, Türkçe "Bölüm Tanımlama" ifadesinden türetilmiş bir uzantıdır. FMT dosyası formun fiziksel haritasını verirken, BLDM dosyası bu haritadaki alanların eğitimsel anlamını tanımlar.

Basit bir benzetme: FMT bir binanın kat planıdır — hangi oda nerede. BLDM ise oda tabelalarıdır — hangi oda muhasebe, hangisi insan kaynakları. Plan olmadan binada yolunuzu bulamazsınız; tabela olmadan da hangi odada ne olduğunu bilemezsiniz.

BLDM dosyasında hangi bilgiler bulunur?

1. Ders tanımları: Sınavda yer alan derslerin adları (Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilimler, Din Kültürü, Yabancı Dil…).
2. Soru numarası aralıkları: Her dersin kaçıncı sorudan başlayıp kaçıncıda bittiği. Örneğin Türkçe 1-20, Matematik 21-40.
3. Puanlama ve katsayılar: Doğru/yanlış ağırlıkları, yanlışın doğruyu götürme kuralı (varsa) ve ders katsayıları.
4. Cevap anahtarı yapısı: Anahtarın hangi biçimde ve kaç kitapçık için girileceği.

Pratikte birçok yazılımda BLDM dosyası, FMT ile aynı satır yapısını kullanır ve bazen iki dosya birbirinin kopyası olur. Bu, yazılımın bölüm bilgisini de koordinat dosyasından okuduğu durumlarda normaldir.

Neden ikisi birlikte kullanılır?

En açıklayıcı örnek şudur: elinizde 40 soruluk, dört seçenekli, tek bloklu bir optik form var. Bu formu hem 40 soruluk bir Türkçe sınavı hem de 40 soruluk bir Matematik sınavı için kullanabilirsiniz. Formun fiziksel yapısı değişmediği için FMT dosyası aynı kalır. Ancak sonuçların "Türkçe neti" mi "Matematik neti" mi olarak raporlanacağını belirleyen BLDM dosyası değişir.

Aynı mantık LGS sözel/sayısal ayrımında da geçerlidir: aynı basılı form, farklı BLDM tanımlarıyla iki farklı oturum için kullanılabilir.

BLDM yoksa ne yaparım?

Arşivimizde bazı şablonlarda yalnızca FMT dosyası bulunur. Bu her zaman eksiklik anlamına gelmez:

• Bazı yazılımlar bölüm tanımını kendi arayüzünde tutar; ayrı dosya istemez. Bu durumda ders adlarını ve aralıklarını sınav tanımlama ekranından elle girersiniz.
• Bazı yazılımlar BLDM dosyasını FMT'den otomatik üretir.

Yazılımınız açıkça .bldm dosyası arıyor ve bulamıyorsanız talep formu üzerinden bize bildirin; temin etmeye çalışıyoruz.

Sık yapılan hata: yanlış BLDM ile doğru FMT

Formun kutucukları doğru okunuyor ama netler saçma çıkıyorsa, sorun neredeyse her zaman BLDM tarafındadır. Şu belirtiler bu duruma işaret eder:

• Toplam doğru sayısı mantıklı, ama ders dağılımı tuhaf (örneğin Fen'de 40/40 doğru, Türkçe'de 0).
• Bir dersin neti hiç hesaplanmıyor veya "0 soru" görünüyor.
• Kitapçık A doğru, kitapçık B tamamen yanlış okunuyor.

Bu durumda yapılacak ilk şey, şablondaki ders blok sırasını sınav kitapçığındaki test sırasıyla karşılaştırmaktır. Arşivimizdeki her şablon sayfasında ders bloklarını ve soru sayılarını tablo hâlinde gösteriyoruz; bu karşılaştırmayı hızlıca yapabilirsiniz.